Başlangıç / Nedir? / Wilson İlkeleri Nedir?

Wilson İlkeleri Nedir?

Wilson ilkeleri nelerdir ve wilson ilkelerinin önemi nedir konumuza hoş geldiniz. Yazımızda sizlere wilson ilkeleri hakkında kapsamlı olarak bilgi aktaracağız. 

Wilson ilkeleri nelerdir ve wilson ilkelerinin önemi nedir konumuza hoş geldiniz. Yazımızda sizlere wilson ilkeleri hakkında kapsamlı olarak bilgi aktaracağız.

Birinci dünya savaşı sonlarına doğru, galip gelen ve yenilen ülkeler teker teker belli olmaya başlamıştı. Savaşın sonlarına doğru olaya müdahil olan Amerika savaş sonunda barış ortamının sağlanmasını istiyordu. Özellikle İlgiltere ve Fransa bu konuda Amerika’nın desteğini alarak bir an önce, pastadan kendilerine düşün payları almak istiyordu. 

Wilson İlkeleri 8 Ocak 1918

  • Mağlup olan devletlerden hiç bir şekilde tazminat ve toprak alınmayacaktır.

  • Gizli antlaşmalar uluslar arası düzeyde yapılmayacaktır. 

  • Sömürgecilik faaliyetleri yürütülmeyecektir. 

  • Uluslararası ekonomide engeller olmayacaktır. 

  • Barış esnasında veya savaşta, karasuları dışındaki tüm denizlerde serbestlik olacaktır. 

  • Rusya’nın işgal altındaki toprakları boşaltılacak dır. Bu toprakların geliştirilmesi Rusya’ya ait olacaktır.

  • İşgal edilen Belçika toprakları boşaltılarak, kesinlikle egemenlik haklarına dokunulmadan, yeniden kuruluma gidecektir. 

  • Almanya topraklarına katmış olduğu Alses – Loren’i Fransa‘ya iade edecektir.

  • Ağır silahlanma bırakılarak, sadece iç güvenliği sağlayacak seviyede tutulmalıdır. 

  • Denizde sınırı bulunacak şekilde bir Polonya devleti kurulacaktır.

  • İtalya’nın var olan sınırları ulusal esaslarda yeniden düzenlenecektir.

  • Sırbistan, Romanya ve Karadağ toprakları işgalciler tarafından boşaltılacak dır. Bu balkan devletlerinin siyasi ve ekonomik dokunulmazlıkları için ulusal düzeyde garantiler verilmelidir. 

  • Milletler cemiyeti kurularak, küçük veya büyük ulusların toprak bütünlükleri, siyasi ve ekonomik bağımsızlıkları garanti altına alınacaktır.

  • Osmanlı devletinde Türk yoğunluğunun olduğu bölgelerde Türk egemenliği güvence altında olmalıdır. Devlet sınırları içinde kalan diğer ulusların ise özerklikleri ve yaşam hakları sağlanmalıdır. Boğazlar ise uluslar arası güvence altına alınarak tüm gemilere açık olmalı ve ticarette süreklilik sağlanmalıdır. 

ABD başkanı Wilson’nun hazırlamış olduğu wilson ilkeleri 14 maddeden oluşmaktadır. İlkelerin yayımlanmasından sonra, özellikle İngiltere, Fransa ve İtalya ilkelere uymayarak, Abd’nin Avrupa devletleri ile bağlarının belli bir süre kopmasına sebep olmuştur ve Abd içe yönelik siyaset izlemeye başlamıştır. 

Wilson İlkelerinin Önemi

  • Wilson ilkeleri dünya üzerinde ilk defa silahsızlaştırma çağrısı yapma özelliğindedir. 

  • Osmanlı devletini ilgilendiren 14. maddeye göre, ülke milliyet yoğunluklarının bulunduğu bölgelere göre bağımsız devletlere bölünmek istenmiştir. 

  • İtilaf devletleri ABD’nin desteğini alabilmek adına sözde bu maddeleri kabul etmiştir. Ancak farklı kılıflar uydurarak, amellerini işlemeye devam etmiştirler. 

  • Dünyada sömürgecilik düzeninin yıkılması gerektiğini bildiren bir bildirge olmuştur. 

  • Wilson ilkelerine dayanarak, Araplar, Ermeniler ve Rumlar bağımsızlık istemiştir. 

  • Bu ilkeler gereği gizli antlaşmaların yapılmaması gerekmektedir. Ancak itilaf devletleri Osmanlıyı parçalamak adına gizli antlaşmalar yapmıştır. Gizli antlaşmaların ilerleyen dönemlerde ortaya çıkması, wilson ilkeleri gereği bu antlaşmaları meşru olarak kabul görmüştür. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir