Başlangıç / Genel Bilgiler / Anadolu Uygarlıkları Nelerdir? Kısaca

Anadolu Uygarlıkları Nelerdir? Kısaca

Merhaba arkadaşlar. Yazımızda sizlere Anadolu uygarlıkları nelerdir? Anadolu uygarlıklarının özellikleri nelerdir? ve ilk çağda Anadolu’da kurulan uygarlıkların özellikleri hakkında kapsamlı ancak işinizi görecek kısa bilgiler aktaracağız. Kapsamlı ve sağlıklı bilgi için yazımızı okumaya devam edebilirsiniz. 

Hititler ( M. Ö. 2000 – M. Ö. 1200 )

  • Hititler Anadolu’ya Kafkaslardan gelmiştir. Anadolu’nun verimli topraklara sahip olması, Hititlerin Anadolu’ya gelmesindeki en büyük faktör olmuştur.
  • Hititlerin kurmuş olduğu devletin merkezi ( başkenti ) Hattuşaş’dır. Başkent bugünkü Çorum yakınlarında yer almıştır.
  • Anadolu kültürünün temelleri Hititler tarafından, Mezopotamya Mısır ve kendi kültürlerinin kaynaştırılması ile atılmıştır.
  • Tarihteki ilk yazılı antlaşma Hititler döneminde olmuştur. Hititler M.Ö. 1280 yılında Mısırla Kadeş antlaşmasını imzalamıştır. 
  • Ülke yönetimi kral ve oluşturulan meclis tarafından yürütülmüştür. Meclis asillerden meydana gelmektedir ve bu meclise Pankuş adı verilmiştir.
  • Hititler Asurlar tarafından öğrenmiş olduğu çivi yazısına ek olarak hiyeroglif yazıyı da kullanmıştırlar.
  •  Anadolu’da çıkan ilk kanunlar Hititler tarafından oluşturulmuştur. Kanunlar vatandaşları ve köleleri kapsayarak, mülkiyet edinme hakkını ortaya çıkarmıştır.
  • Hititler toplumsal olarak çok tanrılı dinleri benimsemiştirler.
  • Hititler M.Ö. 1200 yılında Anadolu’ya giriş yapan Frigya’lılar tarafından yıkılmıştır. 

Frigyalılar M.Ö 1200 – M.Ö 676

  • Milattan önce 1200 yılında Hititleri yıkarak Sakarya, Eskişehir, Ankara, Afyon bölgesinde kurulmuştur. 
  • Devletin başkenti bugünkü Ankara Polatlı ( Gordion Şehri ) olarak bilinmektedir. 
  • Frigyalıların bilinen en önemli özelliği tarıma ve hayvancılığa dayalı bir devlet olmasıdır. Devleti güçlü kılan bu iki özellikten dolayı, tarım ve hayvancılığı korumak adına kanunlar çıkarılmıştır. 
  • Hayvansal hikayelerin ( Falb ) ilk çıkış noktası Frigyalılar olarak bilinmektedir. 
  • Frigyalılar tıpkı Hititler gibi çok tanrılı dinleri benimsemiştir. Dini tapınaklarını genellikle yüksek dağlardaki kayaları oyarak inşa etmiştirler. En büyük tanrıları ise Tanrı Kıbele dir. 
  • Frigler sanat olarak, bulundukları coğrafi konumdan dolayı Yunan sanatının etkisinde kalmıştır. Friglerin sanatsal yapısında Hititlerin etkisi de görülmektedir. Frigler toplum olarak Finike alfabesini kullanmıştır. 
  • Frigler yaptıkları çanak çömleklerin büyük bir bölümünde hayvansal figürler kullanmıştır. 
  • Frigyalılar milattan önce 700’lü yıllarda Kafkaslardan Anadolu’ya giriş yapan, Lidyalılar tarafından yıkılarak, Anadolu uygarlıkları arasında tarihteki yerini almıştır. 

Lidyalılar M.Ö 687 – M.Ö 547

  • Anadolu’da kurulan uygarlıklar arasında Lidyalılar en kısa tarihli yaşam süresi olan, ancak bu kısa tarihine rağmen dünyaca en bilinmiş uygarlıklar arasında yer almıştır. 
  • Lidyalılar küçük menderes ve Gediz vadileri arasında kurulmuştur. Ülkenin başkenti sardes ( sard ) dir. 
  • Ülke yönetimi kral ve onun yanında yer alan toprak sahipleri ve tüccarlardan oluşmuştur. 
  • Lidyalılara tarihte önemli yapan en önemli faktör, parayı icat etmeleri olmuştur. Ülke olarak yunan tanrılarına inanmıştırlar. Kullanmış oldukları alfabe fenike alfabesidir. Cenazelerini tümülüslere ( yapılan odacık ve tepe ) gömmüştürler.
  • Yüksek ticari hacme sahip işler yaptıklarından dolayı, batı ile doğu arasında yer alan Kral yolunu inşa etmiştirler. Bu sayede batı ve doğu kültürleri de birbirleri ile kaynaşmıştır. 
  • Lidyalılar milattan önce 547 yılında Anadoluyu işgal eden Persler tarafından yıkılarak tarihin tozlu sayfalarına karışmıştır. 

İyonyalılar M.Ö 1200 – M.Ö 546

  • İyonyalılar milattan önce 1200 yılında Yunanistan’dan egeye göç etmiş, akalar tarafından kurulmuş bir devlettir. 
  • Devlet büyük menderes ve İzmir civarlarında kurulmuş 12 şehir devletinden oluşmuştur. Bu bölge ilk çağlarda iyonya olarak adlandırılmıştır.
  • İyonyalılar lidyalılar ile büyük ticari rekabet içinde yer almıştır. Lidyalıların Anadoluyu ticareti açıdan parsellemesinden dolayı, Lidyalılara ticari zararlar verebilmek için Fransa, Mısır ve İspanya’da koloniler oluşturmuş ve ticareti Akdeniz’de yaymaya çalışmıştır. 
  • İyonyalılar bulundukların devirde denizlerde oldukça güçlü olmuşturlar. Ancak ülke tek elden yönetilmediğinden dolayı siyasi birliğin olmaması ve 12 şehir devleti krallarının bir biriyle uyumsuzluklar yaşaması, güçlü siyasi bir ülke olmalarının sürekli önüne geçmiştir. 
  • İyonyalılar Pers Yunan savaşlarının ortaya çıkmasında oldukça etkili olmuşturlar. 
  • Dünyanın 7 harikası arasında yer alan Artemis Tapınağı iyonyalılar tarafından inşa edilmiştir.
  • Bu dönemde önemli bilim insanları ortaya çıkmıştır. Tıpta Hpokrat, tarihte Heredot, geometride Pisagor ve Tales, felsefede Heraklit ön plana çıkmıştır.
  • İyonyalılar tarih boyunca farklı zamanlarda Lidyalı’ların, Pers’lerin ve Romalıların egemenliğine girmiştir ve tarihin tozlu sayfalarında kaybolmuşturlar. 

Urartular M.Ö 900 – M.Ö 600

  • Urartu’lar milattan önce 900 yılında doğu Anadolu Van merkez olarak kurulmuştur. 
  • Ülke merkezi yönetimi kralın elinde yer almış, taşralar ise valiler tarafından yönetilmiştir.
  • Urartu’lar savaşçı bir millet olarak bilinmiştir ancak buna ek olarak madencilik, hayvancılık, sanat, kale, bent ve su kanalı yapımında oldukça ilerlemiştir. 
  • Van ovasına su taşımak adına urartular tarafından yapılan su kanalları, günümüzde hale aktif olarak kullanılmaktadır. 
  • Urartu’lar Asurlara ait çivi yazısını kullanmıştır.
  • Urartu’lar milattan önce 600 yılında Med’ler tarafından yıkılarak, tarih sayfasındaki yerini almıştır.  

Milattan önce Anadolu’da kurulan uygarlıklar yukarıda ele aldıklarımız gibidir. Konu hakkında sormak istedikleriniz olursa, aşağıdaki yorum bölümünden bizlere ulaşabilirsiniz. Kısa sürede gerekli yardım tarafımızca sağlanacaktır. 

Arkadaşlar bazı öğrenci kardeşlerimiz atmış olduğu özel mesajlarda sınıfta bir kaç kişiyle aynı ödevi aynı şekilde yaptıklarından dolayı sorun yaşadığı tarzında mesajlar atmıştır 🙂 . Bizler sizlere bilgiyi sunuyoruz ancak bu şekilde çıktılar alarak ödevlerinizi yapmayınız. Konuyu okuyup kendi yorum ve cümleleriniz ile ödevinizi yerinize getirmeniz daha sağlıklı olacaktır. 

1 Yorum

  1. teşekkürler

    teşekkürler abi çıktıyı aldım okulda işimi gördü 🙂 🙂 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir