Başlangıç / Nedir? / Açıklayıcı Anlatım Nedir?

Açıklayıcı Anlatım Nedir?

Açıklayıcı anlatım nedir?, açıklayıcı anlatımın özellikleri nelerdir? ve açıklayıcı anlatımın örnekleri konumuza hoş geldiniz. Yazımızda açıklayıcı anlatım hakkında kapsamlı ve detaylı bilgilendirme yapacağız. Kapsamlı bilgi elde etmek için yazımızı okumaya devam edebilirsiniz. 

Açıklayıcı anlatım genellikle öğretici özelliği taşıyan, eleştiri, deneme, makale ve fıkra türlerinde sıklıkla kullanılmaktadır. Açıklayıcı anlatım ile her hangi bir konu hakkında bilgi vermek ve öğreti sağlamak istenmektedir. Açıklayıcı anlatımda imalı sözlere veya sanatsal söyleşilere yer verilmemektedir. Buradaki amaç doğrudan bilgiyi aktarmak olduğundan oldukça açık ve anlaşılır bir dil kullanılmaktadır. 

Bu anlatım biçimi okura direk bilgi aktarmayı amaç edindiğinden, var olan konu hakkında düşüncenin daha fazla gelişebilmesi için örnekleme, tanık gösterme, tanımlama ve karşılaştırmalara sıklıkla başvuru yapar. 

Açıklayıcı Anlatımın Özellikleri

  • Ortada bir sorun vardır, bununla birlikte konuda sorunun çözümü de vardır
  • Konunun öğretilmesi esas alınmıştır
  • Bu anlatım özelliğinde soruların cevabı mutlaka bulunur. ( Neden, Niçin, Kim, Nasıl gibi )
  • Anlatımda devrik cümleler kullanılmamaya özen gösterilir ve konu en yalın hali ile anlatılır
  • Temel amaç okura bilgi vermektir
  • Var olan konunun daha iyi anlaşılabilmesi için, konu içinde örnekleme, benzetme, tanımlama, somutlama ve  tanık göstermeye başvurulur. 

Açıklayıcı Anlatım Örnekleri

Örnek

Gençliğim ve çocukluğum içinde radyodan başka lüksü bulunmayan ahşam bir evde geçti. Duvarlarımızın tek süsü, babamın yıl başına yakın zamanlarda getirdiği takvimlerden başka bir şey olmadı. Takvimlerde yer alan resimleri ince ayrıntılarına kadar bilirdim. Eski takvimin yerine gelecek yeni takvimi büyük bir heyecanla beklerdim. Evde takvim yapraklarını koparma görevi babamındı. Takvim yaprakları bizim dünyaya açılan bir penceremiz idi adeta. 

Görüldüğü gibi yazar burada gençliğinde ve çocukluğunda yaşadığı evi ve ev ortamının bir kısmını detayları ile okuyuculara açıklayarak anlatmaktadır. 

Örnek

Seyahatname otobiyografik bir eser olarak da ele alınabilmektedir. Evliya çelebi eserin baş kahramanıdır. Kendi hayat hikayesini ve ailesinin geçmişini samimi bir dille ele almaktadır. Evliya çelebi eserinde korkularını, hayallerini, zaaflarını ve sevinçlerini hiç çekinmeden yazıya almıştır. Eserinde yanlış anlaşırım korkusu bulunmamaktadır. 

Bu yazı ile seyahatname hakkında bilgilendirme yapılmıştır. 

Örnek

Orta çağda Avrupa’da genel olarak akıl hastalıkları, doğa üstü sebeplere bağlanırdı. Akıl hastalarının içine şeytan kaçtığı düşüncesi oluştuğundan, hastalara işkence yapılır ve bu şekilde hastanın iyileşeceği düşünülürdü. Bilimin gelişmesi ile akıl hastalığının da, var olan diğer hastalıklarla eş değer olduğu ortaya çıkmıştır. Ancak toplumlarda akıl hastalıklarını hala, doğa üstü güçlere bağlayan insanlar bulunmaktadır. 

Burada akıl hastalığına toplumların zaman içerisinde nasıl yaklaşım sergilediği bilgisi verilmiştir. 

Örnek OSS 2000

Eylülde Kaçkarlar’ın çevresinde “kestane karası fırtınası” gelip çatar. Kestanelerin dökülme zamanıdır artık. Yöre insanı için kestanenin hem meyvesi, hem de kerestesi çok değerlidir. Çünkü evlerin özellikle dış cephesi bu ağaçtan yapılır. Rüzgarlar vadilerde uğuldamaya, yapraklar dökülmeye başlamıştır bugünlerde. Karın habercisi olan “karakuş” birazdan pencerenin pervazına tüner. Derinden kurt sesleri gelir. Orman tüm yaşamıyla hazırdır uzun ve beyaz kışa.

Bu parçanın anlatımında, aşağıdakilerin hangisinde verilenlerden yararlanılmıştır?

A) Karşılaştırma, tanımlama, öyküleme
B) Açıklama, öyküleme, betimleme
C) Tartışma, karşılaştırma, öyküleme
D) Tanımlama, örnek gösterme, betimleme
E) Açıklama, tartışma, örnek gösterme 

Başkalarının faydalanabilmesi için sorunun cevabını detaylı bir şekilde aşağıdaki yorum bölümünden cevaplandırabilirsiniz. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir